Восстановление груди после мастэктомии

Meme onarımı şekli kanserin tipine ve evresine göre belirleniyor

Meme kanserinin temel cerrahi tedavisi olan mastektomi, meme dokusunun ameliyatla alınmasıdır. Günümüz modern onkoplastik cerrahisinin önemli bir prensibi olan hastayı iki meme ile ameliyattan çıkarma işleminin ana ögesi  olan “mastektomi sonrası meme onarımı”; kanser nedeniyle memenin bir bölümünün veya tamamının alındığı durumlarda implant denilen sentetik materyaller veya hastanın kendi dokularının kullanılarak memenin yeniden yapılmasıdır. Bazı vakalarda sentetik materyaller ve vücut kas  veya kas deri dokuları birlikte de kullanılabilmektedir. Geçmişte sadece belirli meme kanseri tiplerinde ve özenle seçilen hastalarda uygulanabilen bir yöntemken, gelişen teknolojiyle birlikte hemen hemen her meme kanseri vakasında kullanılan bir yöntem haline gelmiştir. 

Meme onarımı tedavisi; meme kanserinin tipine, evresine ve kanserin yaygınlığına bağlı olarak planlanmaktadır. Örneğin; erken evre meme kanseri olan bir hasta mastektomiyle hastalıktan tamamen kurtulacaksa, bu durumda eş zamanlı olarak meme onarımı ameliyatı da yapılabilmektedir. Tümörün yeniden oluşma riski olan hastalarda ise ameliyatın uygulama şekli farklı olmaktadır.

Meme onarımı iki farklı şekilde yapılıyor

İşlem, hastanın kendi dokularından yapılan meme onarımı ve implant denilen silikon materyaller ile yapılan meme onarımı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bazı durumlarda da hem hastanın kendi dokusu hem de silikon materyaller bir arada kullanılmaktadır. Günümüzde Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan her yüz meme onarımı ameliyatının yetmiş altısı implant ile yapılmaktadır. Hastanın kendi dokusunun kullanıldığı meme onarımı ameliyatlarında en sık karın bölgesindeki dokular kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra sırttaki kas dokusu kullanılarak da meme onarımı yapılabilmektedir.

Bazı vakalarda sağlıklı memeyi de yeniden şekillendirmek gerekebiliyor

Meme onarımının tek taraflı yapılıp yapılmayacağı hastanın sahip olduğu memelerin büyüklüğüne ve sarkıklık durumuna göre değişmektedir. Sağlam memenin sarkık olması durumunda iki meme arasındaki ideal simetriyi sağlayabilmek adına sağlıklı memeyi de yeniden şekillendirmek gerekebilmektedir. Bu tip vakalarda önce kanserli meme onarımı tamamlanıp, ideal meme görüntüsü elde edildikten sonra sağlıklı memeyi de bu ideal memeye benzetme ameliyatı yapılmaktadır.

Protezler mastektomi takibindeki tedaviye engel değil

Kadınların özgüvenlerinin temel taşlarından biri olan memenin alınması birçok kadını psikososyal açıdan olumsuz etkilemektedir. Onkoplastik cerrahiyle normal meme dokusuna çok yakın bir meme görüntüsü sağlamak, hastanın kanser tedavisi sırasındaki moralini yüksek tutmak açısından da önemlidir. Meme onarımı, mastektomi takibindeki tedaviye kesinlikle engel değildir. Protez varlığında, kemoterapi vermek ve radyoterapiye devam etmek mümkündür. Görüntüleme yöntemleri de çok geliştiği için, protezler hastaların kontrol görüntülemelerine de engel olmamaktadır. Kanser tedavisinde başarının sırlarından birinin hastaya moral vermek olduğu unutulmamalıdır. Onkoplastik cerrahi hem kanserin tedavisi hem de kanser nedeniyle kayba uğrayan organın yeniden yapılması anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, hastalığı tedavi ederken hastaya moral veren bir cerrahi yöntemdir.

Meme onarımı deneyimli bir ekip tarafından ve donanımlı bir merkezde yapılmalı

Mastektomi sonrası meme onarımı yapabilmek için, memenin alınması işlemini yapan genel cerrahın işlemi onkoplastik cerrahiye uygun bir şekilde yapması gerekmektedir. Araştırmalar, geçmişte tüm meme dokusunu kazıyarak kanseri ortadan kaldırmayı hedefleyen işlemin aslında faydasının olmadığı ortaya koymaktadır. Bunun yerine meme dokusunun tamamen uzaklaştırıldığı ama daha sonra rekonstrüksiyona da izin verecek şekilde deri dokusunun korunduğu ameliyatlar daha başarılı sonuçlar elde edilmesine fayda sağlamaktadır. Mastektomi ve sonrasındaki meme onarımı ameliyatları; alanında uzman genel cerrah, plastik cerrah, radyasyon onkoloğu, medikal onkolog, radyoloji uzmanı ve psikiyatrdan oluşan bir ekip ve gerekli teknolojik alt yapıya sahip tam donanımlı bir merkezde yapılmalıdır.

Meme kanserine yakalanmaktan değil, geç kalmaktan korkulmalı

Son derece yaygın ve çok önemli bir hastalık olan meme kanseri, her sekiz kadından birinde görülebilmektedir. Gelişen görüntüleme yöntemleri hastalığın erken teşhisine yardımcı olmaktadır. Günümüzde çok ileri evre meme kanseri neredeyse hiç görülmemektedir. Erken evrede tespit edilen meme kanserinin başarıyla tedavi edilmesi ve ameliyattan iki memeyle çıkılması geçmişe oranla çok daha kolaydır. Bu nedenle bu hastalığa yakalanmaktan değil, geç kalmaktan korkulmalıdır. Kadınlar, düzenli meme muayenelerini ihmal etmemeli, mamografi ve meme ultrasonlarını uygun aralıklarla tekrar ettirmelidir.

Hazırlayan: Prof. Dr. Gökhan Adanalı